|
Zabawki |
- komplet
kluczy od jednostki trakcyjnej |
|
Zablokowanie |
-
strajkujący pracownicy na torach układają wszelkiego rodzaju przeszkody |
|
Zadajnik |
- nowa
nazwa nastawnika jazdy (dźwigni do zadawania szybkości) |
|
Zadyma |
-
efektowne zadymienie nieba podczas parady parowozów |
|
Zadyszka |
- słabnąca
moc lokomotywy przy jeździe pod duże wzniesienie |
|
Zafocić |
- udało
się zrobić zdjęcie kolejowe |
|
Zagęszczarka |
-
zagęszczenia podsypki dokonują dynamiczne stabilizatory, które są
samojezdnymi maszynami wyposażonymi w zespoły generujące drgania przekazywane
nawierzchni torowej przez szyny w celu przyspieszenia stabilizacji położenia toru |
|
Zagroda |
-
lokomotywownia |
|
Zagroda |
-
żartobliwie o torach zajętych w lokomotywowni (przez Kobyły) |
|
Zahamować |
- sygnał
ręczny i nocny przy próbie hamulca |
|
Zajezdnia |
-
potocznie pomieszczenie (hala) dla lokomotyw |
|
Zajętość |
- brak
możliwości wjazdu na dany tor, gdyż na nim stoi już pociąg, lub wagony |
|
Zajęty |
- tor, na
którym stoi pociąg, lub wagony |
|
Zajęty |
- odcinek
toru z jadącym przed nami innym pociągiem |
|
Zakleszczenie |
- mocne
zablokowanie zestawów kołowych w wagonie |
|
Zakleszczyć |
- unieruchomienie
zestawu kołowego w wyniku usterki (pęknięcia zębatki) przekładni głównej, co
powoduje jego zalokowanie |
|
Zaklinować |
- unieruchomienie
zestawu kołowego w wyniku usterki (pęknięcia zębatki) przekładni głównej, co
powoduje jego zalokowanie |
|
Zakluczyć |
- zamknąć
drzwi na klucz np. zakluczyć lokomotywę |
|
Zakopianka |
- złożony
z 3 odcinków różnych linii, szlak kolejowy pomiędzy Krakowem Płaszowem a Zakopanem |
|
Zakotwiczył |
- o
pociągu, który wjechał w peron |
|
Zakrętarka |
-
urządzenie z różnymi nasadkami, które ułatwiają zakręcanie i odkręcanie śrub
mocujących szyny |
|
Zalewanie |
-
uzupełnienie wodą (specjalnym płynem) układu wodnego silnika spalinowego |
|
Zaliczak |
- rodzaj
podróżnika, który ma na celu przejechanie możliwie jak największej ilości odcinków
torowych leżących w Polsce |
|
Załadunek |
- różne
sposoby umieszczania towarów w wagonach towarowych |
|
Załadunek |
- zespół
wykonywanych czynności związanych z umieszczeniem ładunków na wagonach
kolejowych |
|
Załoga |
-
potocznie o drużynie konduktorskiej |
|
Załom |
- zwrot
załomowy w napędzie zwrotnic |
|
Zamknięty |
- tor
wyłączony z ruchu pociągów i manewrów |
|
Zamrożona |
- tak
mówimy o lokomotywie, której układ wodny silnika spalinowego na skutek
niskich temperatur został zamrożony i wymaga podgrzania przed uruchomieniem |
|
Zaniechanie |
- przerwanie,
wstrzymanie kursowania danego pociągu z różnych względów |
|
Zanik |
- brak
napięcia w sieci trakcyjnej |
|
Zapadnia |
-
urządzenie w kanale służące do wymiany i naprawy podwozia |
|
Zaparowóz |
-
lokomotywa spalinowa, uniwersalna serii SU46 |
|
Zapas |
- lokomotywy
bez przydzielonej pracy odstawione na bocznym torze i czekające w każdej
chwili na podjęcie pracy pociągowej |
|
Zapchany |
- o
pociągu, w którym wagony mają zajęte wszystkie miejsca siedzące i stojące
ponad stan |
|
Zapieczona |
-
uszkodzona panewka w zestawie kołowym wagonu |
|
Zapięta |
- o
lokomotywie, która jest podłączona do składu |
|
Zapinarka |
- ręczne
drążki lub spalinowe urządzenia ułatwiające łączenie syn z podkładami |
|
Zapora |
- rogatka,
bariera na przejeździe kolejowym |
|
Zapotrzebowanie |
- ilość
lokomotyw potrzebna do obsługi planowych pociągów |
|
Zapowiadacz |
- osoba
informująca przez megafony pasażerów o odjazdach, przyjazdach pociągów, a
także udzielająca innych komunikatów i informacji |
|
Zapowiadacze |
-
pracownik, który ogłasza informacji dotyczących odjazdów, przyjazdów pociągów
(i innych) przez megafony dworcowe |
|
Zapowiadanie |
-
ogłaszanie informacji dotyczących odjazdów, przyjazdów pociągów (i innych)
przez megafony dworcowe |
|
Zapychacz |
- czyli
SM42-8837 z pantografami na dachu przerobiona na zdalnie sterowany (radiowo)
elektrowóz - używana na terenie Huty Katowice (wersja wyglądała zbyt
tajemniczo, gdyż była z zaspawaną kabiną maszynisty) |
|
Zasieki |
- miejsce
za płotem lokomotywowni, gdzie są poustawiane lokomotywy (niezdolne do ruchu)
na dłuższy postój |
|
Zasieki |
- pionowe
ściany ażurowe (np. z siatki) w formie przegród, które służą do składowania
części zamiennych, elementów składowych np. lokomotyw, które mogą służyć,
jako magazyn |
|
Zaskoczył |
- np.
wyłącznik szybki na lokomotywie nie chce złapać, aż po którymś razem złapie |
|
Zaskoczyła |
- ruszyła
lokomotywa, która była uszkodzona |
|
Zasobnik |
- obiekt
jedno lub wielokomorowy, który charakteryzuje się dnem w kształcie leja
ułatwiającego opróżnianie składowanych materiałów sypkich |
|
Zastartować |
-
uruchomić silnik w lokomotywie spalinowej |
|
Zastępczy |
- rodzaj
sygnału, białe światło migające |
|
Zatrudnienie |
-
otrzymanie pracy w spółkach kolejowych |
|
Zatrudnienie |
-
lokomotywa, która po oczekiwaniu otrzymała zapotrzebowanie do obsługi pociągu |
|
Zatrzymanie |
- inaczej
postój pociągu, który może być planowy, a także nieplanowy stosowany w
przypadku dojazdu, zjazdu pracowników kolejowych na posterunki blokowe,
podstacje trakcyjne itp. znajdujące się na szlaku |
|
Zawalidroga |
-
przeszkoda leżąca na torach lub sieci trakcyjnej |
|
Zawiadowca |
- to
historyczne stanowisko w PKP, zawiadowca był kierownikiem stacji kolejowej.
Na większych stacjach posiadał swoich zastępców. Od 1998 roku stacje nie są
zarządzane przez zawiadowcę. |
|
Zawiesie |
- pomocniczy osprzęt do
podwieszania, zawieszania, obwiązywania czy też podtrzymywania ładunków na
haku dźwignic |
|
Zawijas |
- czyli
trasa kolejowa prowadząca po łuku zbliżonym do 180 stopni, którego przykładem
może być łuk w Lewinie Kłodzkim |
|
Zawory |
- na parowozie kurki przedmuchowe, które otwiera maszynista w razie
potrzeby (na dłuższym postoju parowozu) do usunięcia pary z cylindra |
|
Zawór |
- kurek na
czołownicy wagonu lub lokomotywy odcinający zasilanie powietrza do węży
(zawór końcowy) |
|
Zawór |
- hamulec zespolony lub pomocniczy na pojazdach trakcyjnych |
|
Ząbek |
- jedna z pozycji na nastawniku jazdy |
|
Zbieracz |
- element rurowy sieci odprowadzającej wody z drenaży podziemnych w
systemie odwadniania torowiska |
|
Zbijać |
- kasować SHP lub czuwak |
|
Zbiorowy |
- pociąg towarowy o zasięgu lokalnym, pracującym na pośrednich małych
stacjach |
|
Zdalna |
- rodzaj telekonferencji w zakładzie pracy |
|
Zdalne |
- rodzaj sterowania kilku lokomotyw (bez
obsługi maszynisty), w której sterowanie odbywa się z jednej przedniej lokomotywy |
|
Zdanie |
- czas drużyny trakcyjnej od punktu kontrolnego do zakończenia pracy |
|
Zdawczy |
- pociąg towarowy o zasięgu lokalnym dowożącym ładunki z określonej
stacji do odbiorcy lub zleceniodawcy |
|
Zdawka |
- potocznie o pociągu towarowym zdawczym |
|
Zdechła |
- brak jazdy na lokomotywie - wystąpiła usterka, uszkodziła się
lokomotywa |
|
Zdechnięty |
- defektujący pociąg na szlaku |
|
Zdefektowana |
- lokomotywa, na której wystąpiła usterka i brak jest jazdy |
|
Zdeklasowanie |
- zmiana klasyfikacji wagonów np. z klasy 1 na klasę 2 |
|
Zdeklasowany |
- obniżona ze względów technicznych np. klasa wagonu z 1 na 2 |
|
Zderzak |
- jest to urządzenie stosowane w kolejnictwie, przeznaczone do łagodzenia
sił nacisku i uderzeń oraz utrzymywania sprzęgniętych wagonów w odpowiedniej
odległości (dawna nazwa to bufor) |
|
Zdewastowany |
- zaniedbany i zniszczony pojazd trakcyjny czy też element infrastruktury |
|
Zdezelowana |
- zniszczona przez czas lokomotywa |
|
Zdezelowany |
- stary zniszczony wagon, lub inny tabor |
|
Zdjąć |
- usunąć płozę spod wagonów |
|
Zdualizowana |
- lokomotywy jednoczłonowe przerobione na lokomotywy ciężkie dwuczłonowe
do ruchu towarowego |
|
Zebra |
- lokomotywa spalinowa serii SM42, od pasów na czołownicy i bokach |
|
Zebra |
- to terminal mobilny typu Zebra TC77, który producent nazywa komputerami
dotykowymi i jest przeznaczony dla drużyn konduktorskich dla ułatwienia i
przyspieszenia ich pracy |
|
Zegar |
- potoczna nazwa szybkościomierza (prędkościomierza) na lokomotywie |
|
Zegary |
- przyrządy kontrolno-pomiarowe dla maszynisty wmontowane w pulpicie
lokomotywy |
|
Zemsta |
- w skrócie od Zemsty Ceausescu - lokomotywa spalinowa do ruchu osobowego
serii SP32 |
|
Zenteki (ZNTK) |
- potoczna nazwa Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego -
przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją i świadczeniem usług dla potrzeb
przemysłu i transportu kolejowego |
|
Zentki |
- Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego (ZNTK) |
|
Zephir |
- dwufunkcyjny pojazd szynowo drogowy o możliwościach od lekkich do
ciężkich prac manewrowych |
|
Zero (skala 0) |
- nazwa i skala stosowana w modelarstwie
kolejowym przed II wojną światową, popularną wówczas w modelach w skali 0 (zero, 1: 45 - 1: 43,5) 32 mm |
|
Zestyk |
- zespół współpracujących ze sobą styków przeznaczony do zamykania,
otwierania lub przełączania obwodów elektrycznych |
|
Zeszyt |
- służbowy rozkład jazdy |
|
Zeterka (ZRK) |
- zabezpieczenie ruchu kolejowego |
|
Zetka (Skala Z) |
- nazwa skali stosowanej w modelarstwie kolejowym o podziałce 1: 220 i
rozstawie szyn 6,5 milimetrów, produkowana przez przedsiębiorstwo Märk lin |
|
Zetpeer (ZPR) |
- powstała jedna ze spółek w wyniku restrukturyzacji PKP - Zakład
Przewozów Regionalnych (ZPR) |
|
Zette (ZT) |
- lokomotywownia kiedyś, a teraz Zakład Taboru (ZT) |
|
Zetzetem (ZZM) |
- Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce (ZZM) |
|
Zezłomowany |
- pojazd skreślony z ewidencji i oczekujący pocięcia go na złom |
|
Zębnica |
- to jeden z zębatych elementów naprężaczy pędni |
|
Zgarniacz |
- dolna, przednia (tuż nad szynami) część czołownicy na pojazdach
trakcyjnych |
|
Zgarniarka |
- maszyna torowa do profilowanego nagarniania tłucznia |
|
Zgarniarki |
- maszyny starszego i nowszego typu, które zgarniają i profilują podsypkę
do wymaganego profilu |
|
Zgrzeina |
- miejsce połączenia szyn za pomocą zgrzewania |
|
Zgrzeina |
- miejsce połączenia szyn na stałe |
|
Zielona |
- lokomotywa pomalowana na zielono (barwy pierwotne) |
|
Zielony |
- młody nowy praktykant w drużynach trakcyjnych |
|
Zig-zag |
- nad torem przewody jezdne rozwieszone są pod pewnym kątem względem osi
toru, zmieniając kierunek zukosowania tak, że tworzą linię zygzakowatą, co
powoduje bardziej równomierne zużywanie nakładek na pantografie |
|
Zimna |
- lokomotywa po dłuższym postoju wymagająca podgrzania |
|
Ziomale |
- inni kolejarze |
|
Zlewnia |
- obszar terenu, z którego wody spływają do urządzenia odwadniającego |
|
Złapać |
- zdążyć na pociąg |
|
Złapał |
- pracownik zdążył podłożyć płozę pod staczającym się wagonem |
|
Złapał |
- manewrowy zdążył połączyć staczający się wagon ze stojącymi wagonami |
|
Złapany |
- zestawy kołowe wagonu ujęte w szczękach hamulca torowego |
|
Złapany |
- ładne ujęcie fotograficzne np. pociągu przez miłośników fotografii
kolejowej |
|
Złączka |
- izolująca wkładka służąca do połączenia szyn
toru |
|
Złom |
- lokomotywy czekające na pocięcie |
|
Złom |
- zardzewiałe szyny kolejowe |
|
Złomiarnia |
- cmentarzysko zapomnianych lokomotyw stojących na stacji i czekających
na swój smutny koniec |
|
Złomiszcze |
- lokomotywy przeznaczone na złom i czekające na pocięcie |
|
Złomowanie |
- cięcie lokomotyw, wagonów przeznaczonych na złom |
|
Złomowisko |
- miejsce, gdzie lokomotywy czekające na pocięcie |
|
Złoty |
- elektryczne zespoły trakcyjne produkcji polskiej produkowane w NEWAG-u
serii EN63 |
|
Zmiana |
- nowo obejmująca służbę drużyna trakcyjna, lub konduktorska |
|
Zmiana |
- postaw w zmianie - czyli postaw lokomotywę w ukresie przed zmianą
drużyny |
|
Zmodernizowany |
- inaczej mówiąc unowocześniony, ulepszony stary tabor, na który
wprowadzono nowsze (nie zawsze lepsze) technologie |
|
Zmotoryzowanie |
- wprowadzenie trakcji spalinowej na poszczególne ówczesne okręgi
kolejowe |
|
Znawca |
- osobnik, który twierdzi, że wie wszystko o kolei, broni jej i udziela
się czynnie na forach kolejowych |
|
Zosia |
- w Przewozach Regionalnych kursują elektryczne lokomotywy ČD serii 163,
które otrzymały imiona damskie i tak Zosia to lokomotywa 163 035 |
|
Zrywka |
- pociąg roboczy, do którego należy zerwanie starego torowiska |
|
Zrywka |
- demontaż przęseł torowych specjalną maszyną |
|
Zsuwy |
- bez naruszania stateczności podtorza w przekopach przemieszczenia
cienkich, przypowierzchniowych warstw gruntu na skarpach |
|
Zukosowania |
- nad torem przewody jezdne rozwieszone są pod pewnym kątem względem osi
toru, zmieniając kierunek zukosowania tak, że tworzą linię zygzakowatą, co
powoduje bardziej równomierne zużywanie nakładek na pantografie |
|
Zupa |
- to paliwo do lokomotyw spalinowych ropa, czyli
olej napędowy |
|
Zupka |
- bezpłatny posiłek regeneracyjny do wykorzystania na bon w bufecie
dworcowym lub zaprzyjaźnionej restauracji w pobliżu stacji |
|
Zwalić |
- zamknąć semafor w położenie STÓJ |
|
Zwekslować |
- przestawić zwrotnicę i skierować pociąg lub wagony na inny tor |
|
Związek |
- również w znaczeniu, jako "połączenie kolejowe" |
|
Związkowiec |
- pracownik udzielający się w związkach zawodowych |
|
Zwieracz |
- przewóz z zaciskami do zwierania toków szyn w razie awarii lub wypadku |
|
Zwolnić |
- wyluzować hamulec |
|
Zwolnienie |
- oznaczone miejsce w torze, przez które należy przejechać z określoną
prędkością |
|
Zwora |
- omijające połączenie elektryczne (mostek) |
|
Zwrot |
- pociąg na powrót |
|
Zwrot |
- zwrot
przesyłki firmie, która uprzednio dostarczyła ją przewoźnikowi |
|
Zwrotka |
- zwrotnica torowa rozjazdowa (na rozjeździe), zmieniająca jazdę po
torach |
|
Zwrotnica |
- urządzenie dołączane do torów kolejowych umożliwiające zmianę kierunku
pociągom. Składa się ze sterowanego (zazwyczaj zdalnie, czasem ręcznie)
mechanizmu, który przemieszcza ruchomą część pomiędzy dwoma innymi torami |
|
Zwrotnica |
- głowica rozjazdowa, zmieniająca jazdę po torach |
|
Zwrotniczy |
- pracownik kolejowy, do którego należy nastawianie potrzebnych położeń
zwrotnic i wykolejnic znajdujących się w drodze przebiegu pociągów w obrębie
posterunku zwrotniczego i ich przegląd |
|
Zwrotnik |
- tzw. ślepy tor - boczny tor zakończony uporem spełniającym funkcje
ochronną |
|
Zwrotnik |
- urządzenie dołączane do torów kolejowych umożliwiające zmianę kierunku
pociągom. Składa się ze sterowanego (zazwyczaj zdalnie, czasem ręcznie)
mechanizmu, który przemieszcza ruchomą część pomiędzy dwoma innymi torami |
|
Zygzakowanie |
