Zwroty na literę: "D"

Dać na kontakt

- zastosować jazdę z poborem prądu na 1-szej pozycji jazdy (sprawdzamy czy rusza lokomotywa, czy jest sterowanie by dać następne pozycje)

Dać na zderzak

- docisnąć lokomotywą wagony przy łączeniu lub rozłączaniu

Dać nakaz

- dyżurny ruchu daje zezwolenie na odjazd pociągu

Dać po garach

- dać silnik spalinowy na wysokie obroty

Dać w gały

- opuścić pantografy (awaryjnie)

Dać w gały

- szczególnie na elektrycznych zespołach trakcyjnych szybko opuścić pantografy

Dać w komin

- dać silnik spalinowy na wysokie obroty

Dać w nagłe

- wdrożyć tryb hamowania nagłego hamulcem zespolonym

Daj do pieca

- dać silnik spalinowy na wysokie obroty

Daj kopa

- odrzuć mocniej wagony

Daj mu kopa

- dość szybko przestaw nastawnik bocznikowania lokomotywy

Daj na luz

- cofnij nastawnik jazdy do zera

Daj na tłoki

- dać na pełne obroty (pełną moc) silnik spalinowy na trakcji spalinowej

Daj na zderzak

- dociśnij delikatnie lokomotywą do zderzaków, aby było można odczepić albo zaczepić wagony

Daj pticę

- podpisz się na dokumentach służbowych

Daj rzuta

- wykonać odrzut wagonów na manewrach

Daj sygnał

- użyć syreną lokomotywy sygnał BACZNOŚĆ

Daj trzy ząbki

- przestaw nastawnik jazdy o trzy pozycje (ząbki)

Daj w luza

- ustaw kran maszynisty w pozycję napełniania

Daje ognia

- silnik spalinowy na wysokich obrotach, a z komina lecą iskry

Dali na halę

- wstawili lokomotywę do hali np. na przegląd

Dał plamę

- maszynista, który miał prostą usterkę i nie umiał jej naprawić

Dał w gały

- oślepił reflektorami pociąg jadący z przeciwka

Danie zgody

- rodzaj bloku w aparacie blokowym na nastawni

Darcie obrzeży

- nadmierne zużywanie obrzeży w zestawach kołowych - zwłaszcza na łukach

Datownik biletowy

- komposter, czyli urządzenie służące do wytłaczania daty sprzedania na kartonikowych biletach kolejowych

Dawać na koło

- dość szybko obracać nastawnikiem jazdy

Dawać na koło

- użyć szybkiego rozruchu lokomotywy elektrycznej

Dawka paliwa

- pompy wtryskowe ustalają określoną (wartość) ilość dawki paliwa do silnika spalinowego w zależności do potrzeb

De dwa

- sygnał stój dawany ręcznie chorągiewką w dzień lub w nocy światłem białym lub czerwonym

Desing biletów

- wzornictwo blankietów biletów kolejowych

Dla niepalących

- wagon z miejscami dla niepalących

Dla palących

- wagon z miejscami dla palących

Dławik torowy

- urządzenia w torach przy złączu izolowanym, służące do odseparowania prądu sygnałowego od prądu trakcyjnego

Dławik torowy

- to element sieci powrotnej prądu trakcyjnego zapewniający przepływ powrotnego prądu trakcyjnego pomimo izolacji oraz elektrycznego oddzielenia toków szynowych dla prądu sygnałowego w torach

Dławił się

- silnik spalinowy na lokomotywie ma zaniżone obroty bliskie zatrzymania się

Długa Suka

- dwie sztuki lokomotyw spalinowych wyprodukowanych dla PKP serii SP47 przez zakłady HCP z Poznania w latach 1975–1977

Długi kibel

- jednostka EN71, czyli polski czterowagonowy elektryczny zespół trakcyjny, skonstruowany na bazie trójwagonowego elektrycznego zespołu trakcyjnego EN57

Długim ryjem

- jazda lokomotywą jednokabinową na pociągu, podczas której kabina znajduje się bliżej wagonów, a dalej od czoła pociągu

Do bazy

- zjazd pociągu sieciowego do miejsca postoju

Do dechy

- użyć szybkiego najwyższego rozruchu lokomotywy

Do garażu

- zjazd lokomotywą do lokomotywowni, zakładu taboru

Do kosmetyczki

- lokomotywa z odpryskującą farbą na pudle, która jest kierowana jest do malowania (naprawy)

Do okienka

- maszynista wołany do dyspozytora

Do okienka

- podejść do dyspozytora, który siedzi za szybą (za okienkiem)

Do planu

- oczekiwanie z pociągiem do odjazdu wg rozkładu jazdy

Do prokuratora

- zgłoś się na dochodzenie pracownik dochodzenia szuka pracownika na wyjaśnienie

Doczep się

- połączyć lokomotywę z wagonami, lub z inną lokomotywą

Dodać do składu

- manewry stacyjne na pociągu polegające na włączeniu jednego lub więcej wagonów do tego pociągu

Dodać gazu

- przestawianie nastawnika jazdy na wyższe pozycje

Doić powietrze

- wypuścić powietrze ze zbiornika wagonu, ciągnąć za odluźniacz

Doić silnik

- wyciągnąć maksymalną moc ze silnika spalinowego. Np. Doić ze silnika ile się da

Dokąd idzie

- Potocznie mówimy np. gdzie ten pociąg jedzie?

Dokument technologiczny

- to dokument, który może być w postaci pisemnej lub graficznej a będący podstawą wykonania określonych czynności technologicznych

Door to door

- czyli konkurencyjna usługa transportowa od drzwi do drzwi, dokładnie na czas oraz z miejsca na miejsce w krótkim czasie

Doprowadzić do celu

- dojechać pociągiem do stacji.

Dorwałem ten pociąg

- zdążyłem na ten pociąg

Dospawał się

- o pantografie, który nie można oderwać od przewodu jezdnego

Dostać hajc

- otrzymać wypłatę należną drużyną trakcyjnym

Dostać papier

- potoczna nazwa dochodzenia

Dostali po garach

- pracownicy (lub władza) zostali ukarani

Dowód dostawy

- pewnego rodzaju pokwitowanie, które musi być podpisane przez odbiorcę przy dostawie

Drabinka wyłącznika szybkiego

- zespół styków na wyłączniku szybkim, których położenie jest uzależnione od stanu położenia jego styku głównego

Drąg korbowy

- długi korbowód na parowozie

Drąg rogatkowy

- element (wykonany z materiałów zapewniających wymaganą wytrzymałość), który pozwala lub zabrania na rogatce wjazdu na przejazd kolejowo-drogowy lub wejście na przejście dla pieszych

Drążki przebiegowe

- element aparatu blokowego

Drewniana nawierzchnia

- drewniane podkłady kolejowe

Drewniana nawierzchnia

- podkłady używane na nawierzchnię kolejową

Drezyna inspekcyjna

- samochód osobowy (kiedyś Warszawa) z zestawami kołowymi, zamiast kół gumowych

Drezyna pomiarowa

- specjalistyczna drezyna typu EM-120 do pomiaru geometrii toru

Drezyna rowerowa

- drezyna napędzana przekładnią rowerową

Drezyny hydrauliczne

- nowe drezyny typu DH-350.11, które są samojezdnym pojazdem z napędem realizowanym na drodze hydrostatycznej

Drezyny pancerne

- lekkie opancerzone pojazdy szynowe o własnym napędzie, przeznaczone do rozpoznania, patrolowania linii kolejowych i wykonywania innych pomocniczych zadań bojowych

Drezyny pancerne

- lekkie opancerzone pojazdy szynowe o własnym napędzie, przeznaczone do rozpoznania, patrolowania linii kolejowych i wykonywania innych pomocniczych zadań bojowych

Drobna kolej

- kolej w miniaturze, czyli kolej modelarska

Droga jazdy

- odcinek sieci kolejowej, określony dla zapewnienia właściwej organizacji i bezpieczeństwa jazdy pojazdów kolejowych

Droga jazdy

- trasa jazdy pociągu (kiedyś)

Droga kolejowa

- szlak kolejowy (torowisko)

Droga krzyżowa

- dojazd o pewnych stacji kolejowych, który jest niemożliwy lub wymaga wielu karkołomnych przesiadek

Droga ochronna

- fragment układu torowego o określonej długości, który może być przejechany bez kolizji z innym pojazdem w razie niezatrzymania się pojazdu na drodze jazdy przed sygnalizatorem zabraniającym dalszej jazdy

Droga przebiegu

- droga jazdy wraz z drogą ochronną, drogą zbliżania i urządzeniami ochronnymi

Droga przewozowa

- tory, na które składa się z podtorze i nawierzchnia

Droga rozjazdowa

- jest to wybrane połączenie lub połączenia torów w głowicy rozjazdowej, umożliwiające przejazd pojazdów szynowych pomiędzy określonymi torami

Droga szynowa

- torowisko, po którym porusza się tabor służący do przewozu osób i towarów

Droga umarłych

- to nazwa północnosyberyjskiej linii kolejowej (Transpolarnej Magistrali Kolejowej), budowanej w latach 1947–1953 przez więźniów, a od prawie 70 lat opiekuje się nią natura

Droga zbliżania

- fragment układu torowego, zawierającym przynajmniej drogę jazdy kończącą się przy sygnalizatorze będącym początkiem interesującej nas drogi jazdy

Droga zwrotnicowa

- jest to wybrane połączenie lub połączenia torów w głowicy rozjazdowej, umożliwiające przejazd pojazdów szynowych pomiędzy określonymi torami

Droga żelazna

- popularne kiedyś powiedzenie o torach kolejowych

Droga żelazna

- tory kolejowe, po których porusza się tabor

Drogi szynowe

- tory kolejowe

Drożnik obchodowy

- pracownik służby drogowej (kiedyś), którego zadaniem jest przejście i ocenienie stanu technicznego określonego odcinka drogi kolejowej i jej elementów składowych

Dróżnik obchodowy

- pracownik służby drogowej, którego zadaniem jest przejście i ocenienie stanu technicznego określonego odcinka drogi kolejowej i jej elementów składowych

Dróżnik obchodowy

- pracownik sprawujący nadzór nad powierzonym sobie odcinkiem toru kolejowego

Dróżnik przejazdowy

- pracownik sprawujący nadzór nad powierzonym sobie przejazdem kolejowym, na którym zamyka i otwiera zapory

Druczek z paskiem

- jeden z biletów z książeczki biletowej dla pracownika PKP, który miał czerwony pasek i upoważniał do bezpłatnego przejazdów pociągiem pośpiesznymi

Drugie życie

- lokomotywa, która była odstawiona (ze względu np. na braku przeglądu) nawet na ładnych kilka lat, a teraz zostaje odkupiona i kompletnie naprawiona i dopuszczona do ruchu

Drut jezdny

- nieizolowana metalowa, kształtowa lina przewodzące prąd elektryczny, zawieszona na słupach trakcyjnych, do której dotyka pantograf

Drut jezdny

- podwieszony drut do sieci trakcyjnej, po którym prowadzony jest pantograf

Drut trakcyjny

- nieizolowana metalowa, kształtowa lina przewodzące prąd elektryczny, zawieszona na słupach trakcyjnych

Druty pędniowe

- rodzaj grubego i mocnego drutu w obwodzie napędowym mechanicznie zwrotnice i semafory w obrębie stacji

Drużyna konduktorska

- nazwa stosowana do drużyny konduktorskiej na Intercity

Drużyna pokładowa

- nazwa stosowana do drużyny konduktorskiej na Intercity

Drużyna rezerwowa

- załoga pojazdu trakcyjnego będąca na pogotowiu w pełnej gotowości

Drużyna trakcyjna

- to obsługa lokomotywy lub zespołów trakcyjnych składająca się z maszynisty i pomocnika maszynisty (a palacza czasami na parowozach)

Drużyna zapasowa

- załoga pojazdu trakcyjnego będąca na pogotowiu w pełnej gotowości

Drylować stację

- mijać stację przez maszynistę

Drylować temat

- dogłębnie dyskutować na dany temat

Drzwiczki motylkowe

- rodzaj drzwiczek paleniskowych na parowozie typu Butterfly (amerykańskiego), które otwierają się równocześnie na boki

Dual power

- opcja dodatkowa w lokomotywach wersji Dragon zwiększająca jej uniwersalność, która pozwala na eksploatację lokomotywy elektrycznej na odcinkach linii niezelektryfikowanych

Duża bomba

- pociąg towarowy, załadowany węglem, którego brutto przekracza 2800 ton

Duża dziura

- gdy pociąg na szlaku zatrzyma się niespodziewanie np. z powodu rozerwania się składu pociągu - to odstęp pomiędzy rozerwanymi częściami jest dość spory, to jest duża dziura

Duża Lidka

- wąskotorowa lokomotywa spalinowa serii Lyd2 produkowana w Bukareszcie na wiązary, budowana w różnych wersjach szerokości torów wąskotorowych

Duża Oka

- osobowa lokomotywa parowa (parowóz) serii Ok22

Duża Skoda

- lokomotywa spalinowa produkcji czechosłowackiej serii S200, wytwarzana od roku 1963 w zakładach ČKD w Pradze

Duża Suka

- dwie sztuki lokomotyw spalinowych wyprodukowanych dla PKP serii SP47 przez zakłady HCP z Poznania w latach 1975–1977

Duże blachy

- to odchylacze dymu w parowozach typu niemieckiego wykonane z odpowiednio uformowanych dużych płatów blachy

Duży Edek

- potocznie o żurawiach (dźwigach) kolejowych serii EDK

Duży Hak

- o dużym dźwigu kolejowym z potężnym hakiem

Duży Rumun

- lokomotywa spalinowa, przeznaczona do manewrów serii LDH70 - produkowana przez FAUR w Budapeszcie

Duży żagiel

- z łacińskiego Acatus, czyli seria elektrycznych zespołów trakcyjnych produkowanych w zakładach Pesa w Bydgoszczy w kilku wersjach

Dwa patyki

- obydwa pantografy (odbieraki prądu)

Dworzec Berliński

- to dawna, pierwotna nazwa dworca Głównego w Szczecinie, który powstał w 1843 roku

Dworzec czołowy

- dworzec, który ze względu na układ torów, umożliwia wjazd i wyjazd tylko z jednej strony stacji np. Łódź Fabryczna

Dworzec dwupoziomowy

- dworzec, który ze względu na układ torów, umożliwia wjazd i wyjazd z obu stron stacji na dwóch poziomach np. Kostrzyn

Dworzec kolejowy

- to położony przy linii kolejowej zespół obiektów budowlanych wraz z pomieszczeniami przeznaczonymi do obsługi podróżnych

Dworzec przelotowo-czołowy

- dworzec, który ze względu na układ torów, umożliwia częścią z nich wjazd i wyjazd z obu stron stacji, a część torów jest czołowa np. Poznań Główny

Dworzec przelotowy

- dworzec, który ze względu na układ torów, umożliwia wjazd i wyjazd z obu stron stacji. Warszawa Centralna

Dwudziestka dwójka

- osobowa lokomotywa parowa (parowóz) serii Ok22

Dwudziestka jedynka

- elektryczna lokomotywa towarowa serii ET21

Dwuosobowa obsługa

- drużyna trakcyjna obsługująca dany pojazd jest w pełnej obsadzie, to znaczy maszynista i pomocnik

Dylatacja szyn

- szyny, jako dość długie odcinki wykonane ze stali pracują pod wpływem zmiany temperatur – zimna i ciepła, dlatego w pewnych odstępach montuje się tak zwane styki dylatacyjne szyn, które umożliwiają wzajemne przesuwanie się dwóch odcinków szyn wobec siebie

Dynamiczny System Sprzedaży

- biletów kolejowych w systemie informatycznym umożliwiającym przewoźnikowi zmianę w czasie rzeczywistym cen biletów na poszczególne połączenia

Dyspozytor trakcji

- koryguje i odpowiada za właściwy skład drużyny trakcyjnej

Dyszel półwózka

- w zastawie kołowym tocznym, mała ostoja półwózka w kształcie leżącego trójkąta

Dyżurny manewrowy

- to pracownik posiadający kwalifikacje dyżurnego ruchu nadzorujący pracę manewrową

Dyżurny nadzorczy

- kiedyś pracownik kolei odpowiedzialny za kierowanie ruchem pociągów

Dyżurny peronowy

- który odprawia pociągi i wydaje także pasażerom wszelkiego rodzaju poświadczenia niewykorzystania biletów, utraty skomunikowania itp.

Dyżurny ruchu

- wykwalifikowany pracownik kolei, którego głównym obowiązkiem jest prowadzenie ruchu na stacji i przyległych szlakach pracownik peronowy

Dziennik ruchu

- podstawowy dokumentem na kolejowym posterunku ruchu

Dziennik ruchu

- to rejestr stosowany na obsługiwanych posterunkach następczych, niemających elektronicznych urządzeń rejestrujących ruchem pociągów, który prowadzi dyżurny ruchu

Dzień wypłaty

- wyznaczone dni, w których dokonywano wypłaty

Dzień Zero

- to dzień, w którym nastąpi migracja (około 2023 roku) w łączności kolejowej do systemu GSM-R. W tym dniu nastąpi wyłączenie łączności analogowej i rozpocznie się prowadzenie ruchu jedynie przy wykorzystaniu łączności cyfrowej

Dziewiąte Wrota

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09

Dziki na torze

- to pociąg ekspresowy lub pospieszny jadący po torze

Dziobak siwobrody

- Pendolino z oszronionym dziobem

Dziób krzyżownicy

- jest to środkowy element w rozjazdach

Dziura Toruńska

- to grupa torów toruńskich, a nazwa pochodzi od trasy kolejowej do Torunia, którą zbudowano w wykopie w latach 1872-73, a dworzec był nisko położony

Dziurkacz biletów

- urządzenie służące do robienia otworów w biletach, było w XX wiek u narzędziem pracy konduktora lub kontrolera biletów

Dzwon przejazdowy

- jako element ostrzegawczy w formie sygnalizacji akustycznej (dzwonka elektronicznego) stosowany na przejazdach kolejowych i występuje pod nazwą DEPK-08, który montowany jest na maszcie Krzyża św. Andrzeja (nad nim)

Dzwon wolnobijący

- dzwony typu KLD używane na przejazdach kolejowych, jako elektromechaniczne wolno bijące

Dźwignia ryglowa

- dźwignia biorąca udział przy nastawianiu zwrotnicy i jej blokowaniu, przez co staje się zwrotnica nierozpruwana