Wyrazy na literę: "S" 

Sab

- urządzenie z przekładnią mechaniczną (nastawiacz) w układzie hamulcowym regulujące odpowiedni nacisk klocków hamulcowych na koła

Sagan

- parowóz

Salonka

- wagon do dyspozycji wysokich urzędników, władz kolejowych lub władców o specjalnym, komfortowym wyposażeniu i umeblowaniu

Salonka

- określenie wagonów innych, niż z miejscami do siedzenia, kuszetek, sypialnych (olsztyńskie)

Salonka

- wąskotorowy wagon inspekcyjny GKW pochodzący z 1912 roku typu Asxh

Salonowy

- wagony osobowe specjalnego przeznaczenia i o specjalnej zabudowie jego wnętrza

Samobieżny

- posiadający własny napęd np. wagon

Samobieżny

- pojazd trakcyjny posiadający własny napęd

Samoczynna

- nazwa w skrócie od Samoczynnej Blokady Liniowej, czyli zespołu urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zwiększających przepustowość szlaku i zapewniających bezpieczeństwo kilku pociągom znajdującym się w tym samym czasie na szlaku.

Samoczynna

- sygnalizacja przejazdowa

Samoczynny

- skrócona nazwa hamulca działającego samoczynnie

Samohamownie

- hamowanie pociągu na skutek przerwy w przewodzie głównym

Samojezdny

- pojazd (wagon, itp.) posiadający własny napęd

Samosprzęg

- urządzenie sprzęgowe, mechaniczno - elektryczne umożliwiające ciągnienie, przenoszenie lekkich uderzeń, połączenie mechaniczne i elektryczne dwóch lub więcej pojazdów wyposażonych w te sprzęgi (najpopularniejsze w jednostkach elektrycznych)

Samoszczep

- to maszynista jadący w pojedynkę na pociągach towarowych

Samotna

- lokomotywa jadąca luzem bez wagonów

Samotnia

- kabina maszynisty

Samowyładowczy

- wagon towarowy z możliwością samoczynnego (ręcznego, mechanicznego, pneumatycznego) szybkiego wyładunku towaru, zazwyczaj sypkiego

Samozczep

- jedna z nazw maszynisty jadącego w pojedynkę na pociągu towarowym

Samsony

- wagony towarowe, platformy typu Samms

Sanki

- jazda lokomotywy (wagonu) z zablokowanymi kołami ślizgającymi się po szynach

Sanki

- podczas hamowania lokomotywy wystąpiło zablokowanie, kół, które ślizgają się po szynach

Saszłyczak

- wagon (platforma) do przewozu drewna

Sauna

- wysoka temperatura w kabinie maszynisty i w wagonach osobowych podczas dużych upałów

Sawa

- parowóz typu Px48

Scharfenberg

- sprzęg automatyczny od Voith Scharfenberg, który umożliwiają szybkie i bardzo sprawne łączenie wagonów. Nie wiszą pomiędzy wagonami żadne kable, wszystko przechodzi przez ten sprzęg (stosowany w jednostkach elektrycznych)

Scharfenberg 

- samoczynny sprzęg do łączenia lekkich elektrycznych zespołów trakcyjnych

Schronisko

- pomieszczenie w rejonie manewrowym na stacji dla pracowników

Schronisko

- pomieszczenie socjalne dla drużyn manewrowych

Scud

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09

Sekcja

- jeden z działów w Zakładzie Taboru

Sekcja

- część zasilania sieci trakcyjnej z możliwością jej wyłączenia spod napięcia

Sekcja

- jedna z komórek podziału struktury kolejowej

Sekcyjny

- kiedyś nadzorujący robotników torowych pracownik brygady, która układała tory

Sekretarz

- używane przez maszynistów żartobliwe określenie kierownika pociągu

Sekretarz

- żartobliwe określenie pomocnika maszynisty na lokomotywie (szczecińskie)

Sekretarz

- kiedyś na terenie zakładu pracy I-szy sekretarz komórki partyjnej

Selektor

- kiedyś jedna z nazw centralki telefonicznej

Selektor

- telefon do połączeń między Rejonowym Dyspozytorem Ruchu, a poszczególnymi Dyżurnymi Ruchu na stacjach kolejowych

Selektywne

- położenie mikrofonu w radiotelefonie wyłączające wszystkie rozmowy, słychać tylko wtedy, gdy nadający naciśnie specjalny przycisk selektywnego wywołania

Semafory

- urządzenia używane do poinformowania maszynisty o możliwości jazdy lub jej braku, i ewentualnym ograniczeniu prędkości, względnie uprzedzenia, że takie sygnały nastąpią.

Separator

- służy do rozdzielania substancji olejowych

Sepsa

- elektryczny zespół trakcyjny serii ED74

Sergiej

- radziecka lokomotywa spalinowa z przekładnia elektryczną serii ST44 przeznaczona do obsługi ruchu towarowego, produkowana w latach 1965 do 1988 roku

Serwo

- jedno z pierwszych urządzeń diagnostycznych (w czasie jazdy) zestawów kołowych w pociągach

Serwomechanizm

- w regulatorach obrotów serwomechanizm - to silnik, przekładnia oraz dedykowany sterownik zamknięte w jednej obu

Sezon

- pociąg sezonowy, kursujący tylko w określonym terminie np. letnim, lub zimowym

Sezonowy

- pociąg sezonowy, kursujący tylko w określonym terminie np. letnim, lub zimowym

Sezonowy

- rodzaj biletu

Sfazować

- złagodzić ostrą krawędź

Sformować

- ustawić wagony w danym pociągu według obowiązujących odpowiednich przepisów kolejowych

Shaker

- radziecka lokomotywa spalinowa serii ST44, która trzęsie się powodując trzęsienie ziemi

Shestikol'ak

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa w polskim oznaczeniu ET23, a na kolejach czeskich ma oznaczenie typu 181

Siadak

- wagon przeładowany ładunkiem tak mocno, że pudło siadło (dotyka i opiera się) do resorów

Siano

- pieniądze, wypłata

Siara

- potocznie o pociągu towarowym przewożącym w swoich wagonach siarką w stanie płynnym (w cysternach)            

Siarka

- potocznie o pociągu towarowym przewożącym w swoich wagonach siarką w stanie płynnym (w cysternach)

Siber

- pracownik manewrowy pracujący na przetoku

Sieciowcy

- pracownicy pociągu sieciowego, którzy dbają o utrzymanie sieci trakcyjnej

Sieciowy

- potocznie o (grubym) rozkładzie jazdy pociągów osobowych (tzw. orbisowskim)

Sieciowy

- specjalny pociąg pogotowia sieciowego, przeznaczony do awaryjnych napraw oraz do konserwacji sieci trakcyjnej na bieżąco

Sieciowy

- rodzaj biletu

Sieć

- ogólnie o instalacji (sieci trakcyjnej) zasilającej tabor kolejowy poprzez pantografy

Sieć

- ogół linii kolejowych funkcjonujących na obszarze całego kraju służących do transportu kolejowego towarów i osób

Siedlecczanka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09-023 nazwana wg. numeracji telefonów kierunkowych

Siedziska

- dość pogardliwie o siedzeniach pokrytych ceratą w wagonach lub zespołach trakcyjnych

Siedzisko

- fotel maszynisty

Sieradzczanka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09-043 nazwana wg. numeracji telefonów kierunkowych

Sierżant

- spalinowa lokomotywa manewrowa serii SM42 (od pasów na czole pudła)

Sierżanty

- wskaźniki W 9, W 14 na szlaku kolejowym, których obraz ma kształt litery V, lub odwrotnego V, oznaczający miejsce jazdy z ograniczoną prędkości

Sigma

- spalinowy zespół trakcyjny SN82

Silnikowy

- wagon przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów posiadający własny napęd

Silnikowy

- rodzaj wagonu wchodzący w skład jednostki trakcyjnej

Silos

- płaska budowla bez zadaszenia na terenie lokomotywowni służąca do składowania węgla

Siłownia

- napinacze pędni w dolnej części nastawni

Siłownia

- pomiesz­czenie z zespołem spalinowo elektrycznym

Simplus

- platforma nowego typu, przeznaczona do transportu drewna w charakterystycznym, pomarańczowo-zielonym malowaniu

Simson

- potoczna nazwa spalinowej lokomotywy manewrowej

Simson

- wagony towarowe, kryte typu: Simme

Simsony

- potocznie o krytych wagonach towarowych serii Simms

Siodło

- to najniżej położone miejsce na szlaku kolejowym w terenie gdzie tory biegną z góry i pod górę

Siostra

- lokomotywa podobnej lub nowszej serii

Siódemka

- lokomotywa elektryczna (uniwersalna/pośpieszna) serii EU07, lub EP07

Siódemka

- dokument oznaczony symbolem, jako R-7, czyli wykaz wagonów w składzie pociągu

Siódemka

- elektryczna lokomotywa do ruchu pośpiesznego serii EP08 (w pustynnym kamuflażu)

Sisi

- nazwa od imienia księżnej Austro-Węgier parowozów serii Pn11 i Pn12

Siwe

- samowyładowcze czteroosiowe wagony z odchylanymi bocznymi ścianami przeznaczonymi do przewozu rudy lub miału węglowego, malowane na szaro

Skala

- podziałka w modelarstwie kolejowym

Skaner

- optyczne urządzenie diagnostyczne do badania rozjazdów, które dokonuje pomiaru profilu szyn, krzyżownic, iglic i opornic

Skaner

- jest to urządzenie do prześwietlania promieniami RTG składów pociągów towarowych na przejściach granicznych

Skansen

- to potocznie muzeum na wolnym powietrzu, którego celem jest prezentacja zabytkowych eksponatów kolejowych

Skierniewiczanka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09-046

Skierniewiczanka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09-046 nazwana wg. numeracji telefonów kierunkowych

Sklejanie

- wadliwe działanie styków łącznika, stycznika itp.

Skład

- zestaw wagonów osobowych tworzący razem dany pociąg

Skład

- zestaw jednostek trakcyjnych, jako pociąg

Skład

- zestawienie wagonów towarowych w dany pociąg

Skład

- skład opału, czyli miejsce, którego zadaniem jest przechowywanie zapasu węgla i jego podawanie na parowozy

Składak

- odmiana jednostki elektrycznej serii EN57 poskładana z różnych innych jednostek

Składak

- lokomotywa elektryczna dwuczłonowa np. ET41

Skoda

- lokomotywa elektryczna 362 ČD, to wielosystemowy elektrowóz do prowadzenia pociągów międzynarodowych

Skoda

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa kolei czeskich typu 163 wyprodukowana w Pilznie

Skoda

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa kolei czeskich typu 71E wyprodukowana w Pilznie w zakładach Skoda

Skoda

- elektryczna dwuczłonowa lokomotywa towarowa serii ET40 (rzadko stosowane)

Skoda

- lokomotywa spalinowa produkcji czechosłowackiej serii S200, wytwarzana od roku 1963 w zakładach ČKD w Pradze

Skoda

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa kolei czeskich typu 182, 183

Skoda

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa kolei czeskich typu 181 do obsługi ciężkiego ruchu towarowego

Skoda

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa w polskim oznaczeniu ET23, a na kolejach czeskich ma oznaczenie typu 181

Skoda

- czechosłowacka lokomotywa elektryczna serii, 140 (jako ET13 eksploatowana w Polsce) produkowana w latach 1953-1958

Skomunikowanie

- takie dobranie rozkładu jazdy, które umożliwi pasażerom przesiadkę bez dłuższego oczekiwania, czyli poczekanie przez pociąg na danej stacji na kolejny pociąg w innym kierunku

Skrajnia

- pociąg towarowy, który prowadzi wagon o przekroczonych gabarytach szerokości i wysokości względem dopuszczalnych norm kolejowych

Skrajnia

- ścisły obszar, zestaw wymiarów technicznych, poza który nie mogą wystawać żadne części wagonów i ładunków

Skrajnik

- urządzenie w torach do sprawdzania czy wagony po załadunku mieszczą się w odpowiednich wymiarach

Skreślić

- skrajnia budowli, ustalona przestrzeń, która powinna być wolna od budowli inżynierskich, urządzeń i części stałych

Skrobak

- płaski metal umocowany na kiju, służący do czyszczenia i odśnieżania zwrotnic

Skrócić

- jechać szybciej, aby czas przejazdu pomiędzy stacjami był krótszy niż w rozkładzie

Skrytki

- automatyczne, które pozwalają w budynku dworcowym na przechowywanie na określony czas bagażu podróżnego

Skrzydełka

- metalowy znaczek kolejowy (tak zwana gapa) mocowany do czapki

Skunks

- lokomotywa wąskotorowa Lxd2

Skunks

- używana i dość popularna w Polsce lokomotywa wąskotorowa spalinowa serii Lxd2 z lat 1964-1987 produkowana przez rumuńskie zakłady FAUR w Bukareszcie

Slang

- język, którym posługuje się w tym przypadku kolejowa grupa pracowników

Sliping

- kolejowy wagon z miejscami do spania

Słoik

- przysługująca drużyną zupa lub inne danie w słoiku

Słoik

- bezpłatny posiłek regeneracyjny otrzymywany w ramach służby w formie zupy, pulpetów itp. w słoiku, wydawany rzez dyspozytora lub w magazynie

Słomka

- plastykowa rurka do dmuchania w probierz trzeźwości

Słoń

- potoczne określenie szynobusu SA132

Słup

- betonowy słup od sieci trakcyjnej

Słup

- określenie dotyczące zazwyczaj semafora wjazdowego (np. stoję pod słupem)

Słupek

- prostopadłościan betonowy pomalowany na biało, wkopany w ziemię koło torowiska z wypisanym kilometrażem (u góry km, a na dole hektometry)

Służba

- czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy przez drużynę trakcyjną, lub konduktorską

Służba

- praca kolejarzy to właśnie zaszczytna SŁUŻBA dla społeczeństwa

Służba

- potoczna nazwa całego czasu pracy pracownika kolejowego

Służba

- to praca kolejarza, a bardziej odpowiednie określenie tego czasu to służba, gdyż jest to służenie swoją pracą innym

Służbowy

- to wyznaczony (przepisami kolejowymi) stale lub doraźnie przedział w pociągu, w którym przebywa kierownik pociągu i ewentualnie inni członkowie drużyny konduktorskiej

Smarowidło

- inaczej smar

Smarownica

- urządzenie ręczne lub mechaniczne (towotnica) do smarowania podzespołów na pojazdach kolejowych

Smarownicza

- małe pudełeczko na towot z dokręcaną nakrętką

Smerf

- spalinowy szynobus z bydgoskiej PESA serii SA135

Smerf

- od malowania w zachodniopomorskim, czyli nowoczesny 3-członowy, spalinowy, niskopodłogowy zespół trakcyjny serii SA136

Smerfetka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09

Smoczek

- jeden z rodzajów urządzenia podającego wodę do kotła parowozu, potrzebną mu do wytwarzania pary (inżektor)

Smok

- lokomotywa spalinowa przeznaczona do pracy manewrowej i prowadzenia ewentualnie lekkich pociągów serii SM30 (Ls300)

Smok

- pociąg pancerny wybudowany i uruchomiony w warsztatach kolejowych we Lwowie (grudzień 1918)

Smok (SMOK)

- System Monitorowania Pojazdów (SMOK), - czyli moduł monitorowania parametrów pracy lokomotywy prezentowany on-line za pomocą aplikacji w formie tabel i wykresów

Smrodek

- lokomotywa spalinowa, manewrowa i do ruchu osobowego serii SM42 i SP42

Smrodek

- lokomotywa spalinowa, manewrowa serii SM41

Smrodek

- lokomotywa została opracowana przez Fablok w Chrzanowie do prowadzenia pracy manewrowych na ciężkich pociągach towarowych serii SM31 produkowana w latach 1976–1985

Smród

- lokomotywa spalinowa serii SM42, tak, te dwie pierwsze litery w oznaczeniu

Smród

- sprośne określenie na lokomotywy spalinowe

Smródokociołek

- spalinowa lokomotywa pasażerska typu SP42 produkcji polskiej z wbudowanym kotłem parowym dla ogrzewania wagonów

Smruda

- o lokomotywie spalinowej SM42

Snop

- wysoki, buchający ogień z komina lokomotywy spalinowej, gdy zapalą się sadze w kominie

Socjalny

- wagon osobowy do celów socjalnych grupy roboczej

Socjolekt

- właściwa dla kolejowej grupy społeczno-zawodowej odmiana językowa, która ma podłoże środowiskowe i socjalne. Porównać ją można do: gwary środowiskowej, dialektu klasowego, dialektu środowiskowego, czy dialektu socjalnego.

Sok (SOK)

- ogólnie i skrótowo o Straży Ochrony Kolei, umundurowanej i uzbrojonej formacji działającej na podstawie ustawy o transporcie kolejowym

Sokiści

- pracownicy (funkcjonariusze) Straży Ochrony Kolei, umundurowanej i uzbrojonej formacji działającej na podstawie ustawy o transporcie kolejowym

Sola

- to (toromierz) ręczne urządzenie, które służy do pomiaru prześwitu, przechyłki, elementów rozjazdów, szerokość żłobków

Sorty

- przysługujące pracownikowi umundurowanie służbowe. Lub galowe

Sot

- stacyjny obwód torowy (SOT)

Spacerowy

- nazwa pociągu z przesyłkami niebezpiecznymi, gdyż jedzie wolno (krakowskie)

Spacerówa

- wagon letni

Spadam

- tak spontanicznie kończy czasami rozmowę jeden z rozmówców przez radiotelefon

Spadek

- pochylenie toru na danym szlaku

Spadek

- lokomotywa otrzymana od innego przewoźnika

Spalinowa

- rodzaj trakcji

Spalinowozownia

- szopa, czyli zespół pomieszczeń i warsztatów przeznaczonych do przechowywania, konserwacji i naprawy lokomotyw spalinowych.

Spalinowóz

- czyli lokomotywa spalinowa, jest to lokomotywa napędzana silnikiem spalinowym, zazwyczaj silnikiem Diesla

Spalinowóz

- lokomotywa spalinowa (z rosyjskiego)

Spalinówka

- potocznie o lokomotywach spalinowych

Spąg

- to dolna część przekroju tunelu

Spec

- kolejowy specjalista w swoim kierunku

Speno (SPENO)

- specjalny pociąg do reprofilacji (szlifowania) szyn typu RR 32 M­2

Splot

- specyficzne miejsce częściowego połączenia lub zbliżenia dwóch lub więcej torów, w którym możliwe jest jednoczesne poruszanie pojazdu szynowego tylko po jednym z nich.

Spłonki

- petardy zakładane (kiedyś) na szyny w celu podania dźwiękowego sygnału ALARM dla zabezpieczenia miejsca wykolejenia, czy wypadku

Spływy

- bez naruszania stateczności podtorza w przekopach przemieszczenia cienkich, przypowierzchniowych warstw gruntu na skarpach

Spody

- podwozie lokomotywy

Spoina

- miejsce połączenia szyn wykonane elektrodą otuloną

Spolonizowana

- zagraniczna lokomotywa dopuszczona w Polsce do eksploatacji na liniach kolejowych zarządzanych przez autoryzowanych zarządców infrastruktury

Społecznik

- to odmiana romantyka: cieszy się, gdy są uruchamiane nowe linie kolejowe, a lamentuje, gdy pociągi są likwidowane

Spona

- zamek iglicowy do awaryjnego zablokowania iglicy zwrotnicy

Spot

- dość popularny elektryczny zespół trakcyjny serii EN57 (seria powyżej 20xx)

Spoty

- zmodernizowane elektryczne jednostki trakcyjne serii EN57 (powyżej nr 2000)

Spółka

- podmioty kolejowe wchodzące w skład spółki matki

Spracowana

- pojazd trakcyjny (najczęściej lokomotywa) pokryty licznymi śladami rdzy

Sprawna

- lokomotywa nadająca się do ruchu, najczęściej po przeglądzie

Sprężyna

- element systemu sprężystego przytwierdzenia szyn do podkładów strunobetonowych (koncepcja SB3)

Sprężyny

- urządzenia sprężynująco-tłumiące w wózkach wagonowych, skrócona nazwa resorów sprężynowych

Sprzedał

- maszynista przekazał uszkodzoną lokomotywę zmiennikowi bez powiadomienia go o tym

Sprzęg

- zespół urządzeń do łączenia ze sobą pojazdów szynowych (ściślej ich urządzeń cięgłowych)

Sprzęg

- urządzenie umożliwiające łączenie pojazdów szynowych

Sputnik

- lokomotywa elektryczna dwuczłonowa do ruchu towarowego serii ET42

Sputnik

- elektryczna lokomotywa towarowa serii ET21

Sputnik

- lokomotywa elektryczna do ruchu towarowego serii 3E wyprodukowana w Polsce

Sracz

- bardzo przepraszam za te słowo, ale to ezt EN57 (szczecińskie)

Sralnia

- bardzo przepraszam za te słowo, ale to tor do odfekaliania ezt. (Szczecińskie)

Stacjonowanie

- miejsce (miasto macierzyste) przydzielone danej lokomotywie

Stacya

- stacja w dawnych, dawnych rozkładach jazdy

Stadler

- firma zajmująca się montażem pojazdów szynowych

Stadler

- elektryczne zespoły trakcyjne serii ED160 do obsługi dalekobieżnych połączeń TLK

Stagnacja

- zastój w kolejnictwie

Stalin

- małopolskie określenie parowozów towarowych serii Ty51 (od Józefa Stalina)

Stalina

- małopolskie określenie parowozów towarowych serii Ty51 (od Józefa Stalina)

Staliniec

- określenie parowozów towarowych serii Ty51 (był to najcięższy produkowany w Polsce parowóz) (od Józefa Stalina)

Stały

- rodzaj prądu zasilania sieci trakcyjnej

Standardowe

- przewozy

Starcie

- zderzenie lokomotyw lub wagonów w ukresie

Starotorze

- zachowane ślady ledwo dostrzegalne w terenie po torach 100-letnich

Staroużyteczne

- to lokomotywy, których okres świetności już minął a znalazły inne zastosowanie

Startuje

- rusza pociąg spod semafora

Startujemy

- umowna komenda maszynisty do rozruchu pociągu z popychaczem spod semafora

Staruszka

- dość pieszczotliwie o lokomotywach z niskim numerem

Stary

- potocznie po przyjacielsku o maszyniście

Stawidło

- rzadko używane i przestarzałe określenie nastawni

Stawidło

- mechanizm rozrządu pary na parowozie

Staż

- dawniej po szkole idąc do pracy trzeba było przejść odpowiednio długi czas pracy na różnych stanowiskach w danym zakładzie pracy, aby go zaliczyć

Stażysta

- młody pracownik po szkole zawodowej

Sterowanie

- system sterowania kolejowym ruchem, którego zadaniem jest oddziaływanie na środki techniczne i organizacyjne, aby zapewnić bezpieczeństwo i płynność ruchu kolejowego

Sterowniczy

- wagon przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów posiadający urządzenia sterownicze i miejsce dla prowadzącego pociąg a nieposiadający napędu

Sterowniczy

- pracownik pracujący na górce rozrządowej przy rozrządzie wagonów (sterowniczy)

Sterownik

- hamulec zespolony lub pomocniczy na pojazdach trakcyjnych

Sterownik

- urządzenie na pojazdach trakcyjnych służące do wyświetlania informacji na tablicach świetlnych

Sterownik

- w komputerowym stanowisku operatorskim służący do przetwarzania komunikatów między częścią przekaźnikową i częścią komputerową systemu

Stetrać

- robić coś i spaprać, popsuć

Stodoła

- duży, toporny kształtem wagon pasażerski kolei Wspólnoty Niepodległych Państw, o przekroczonej skrajni taboru

Stodoła

- duży wagon szerokotorowy pasażerski (np. rosyjski) lub bezprzedziałowe wagony np. typu Z1

Stoi

- semafor jest podany

Stoi

- semafor jest podany na wolną drogę, inaczej stoi, podany

Stojak

- miejsce przechowywania wskaźników

Stoker

- urządzenie mechaniczne do automatycznego podawania węgla na parowozie z tendra do paleniska

Stoker

- towarowa lokomotywa parowa serii Ty51 (potocznie)

Stołek

- siedzenie maszynisty bez oparcia na lokomotywie

Stołek

- wyższe stanowisko zajmowane przez pracownika administracji

Stonka

- lokomotywa spalinowa, manewrowa serii SM42 (ze względu na ilość sztuk)

Stonka

- lokomotywa spalinowa do ruchu osobowego serii SP42

Stonka

- uniwersalna lokomotywa elektryczna serii EU43

Stonka

- uniwersalna lokomotywa elektryczna serii EU11

Stonka

- lokomotywy spalinowej do ruchu osobowego SU42

Stonoga

- długi pociąg

Stopak

- jako śruba stopowa, jeden z elementów systemu mocowania szyn

Stopak

- kiedyś hak do żużla

Stopak

- śruba mocująca stopkę szyny do podkładów zabezpieczona nakrętką

Stopery

- masa plastyczna, która po ulepieniu w stożki i włożeniu do uszu wygłusza hałas

Stopień

- schodek na wagonie

Stopień

- obudowany uskok dna rowu umożliwiający zmniejszenie prędkości przepływającej rowem wody

Stopień mocy

- umożliwia nastawienie (wielkości) kilku stopni mocy agregatu prądotwórczego

Stopka

- dolna część szyny

Stopniowe

- odhamowanie, lub hamowanie częściowe w kilku ratach

Strategia

- polityka transportowa w kształtowaniu transportu kolejowego do roku np. 2009

Strategia

- sposób postępowania, obejmujący teorię i praktykę przygotowania oraz prowadzenia działalności firmy kolejowej

Strategia

- przemyślana metoda rozwoju nie tylko firm kolejowych

Strażak

- lokomotywa spalinowa pomalowana na kolor czerwony, np. SU45-079

Strażak

- przebudowana wersja lokomotywy spalinowej SP42

Strażak

- manewrowa lokomotywa spalinowa produkcji polskiej SM42 (w malowaniu PR)

Strażak

- lokomotywy spalinowej do ruchu osobowego SU42

Strażnik

- czasami na semafor kształtowy

Strefowy

- rodzaj biletu

Strunobetony

- rodzaj podkładów betonowych

Strzałkomierz

- specjalny przyrząd pomiarowy do wykonywania bezpośrednich pomiarów torowych

Strzeżony

- przejazd, lub przejście kolejowe obsługiwane przez pracownika

Strzykanie

- podczas smarowania szyn (w celu zmniejszenia zużycia obrzeży) podawanie smaru grafitowego na boki główki szyny

Stuknął

- o maszyniście, który zbyt mocno dojechał lokomotywą do składu pociągu

Stukot

- charakterystyczny rodzaj odgłosów pochodzących z poruszających się zestawów kołowych

Stycznik

- aparat elektryczny stosowany na taborze kolejowym, który może załączać i wyłączać obwody o różnym napędzie działania

Styk

- miejsce połączenia łubkami dwóch szyn

Styropian

- spróchniały drewniany podkład

Suczka

- lokomotywa spalinowa uniwersalna serii SU45

Sufozja

- to niszcząca działalność wód przepływających w gruntach, polegająca na wypłukiwaniu i prowadząca do zamulania się pokryć filtracyjnych i zasypek drenów, która prowadzi do uszkodzeń skarp przez wypływające wody w systemie odwadniania torowiska

Sug

- stacyjne urządzenia grzewcze (SUG)

Suka

- lokomotywa spalinowa uniwersalna serii SU45

Suka

- lokomotywa spalinowa uniwersalna serii SU46

Suka

- lokomotywa spalinowa do ruchu pospiesznego serii SP45

Suka

- dwie sztuki lokomotyw spalinowych wyprodukowanych dla PKP serii SP47 przez zakłady HCP z Poznania w latach 1975–1977

Sulzer

- spalinowa lokomotywa towarowa serii ST43 (od silnika)

Sum

- Pociąg, samojezdna maszyna torowa produkcji austriackiej firmy Plaser & Theurer 

Sundeck

- to produkowane przez bydgoskie zakłady Pesa rodzina piętrowych osobowych wagonów kolejowych przystosowanych do łączenia w składy systemu push-pull z lokomotywami serii Pesa Gama 111Eb

Sunia

- Lokomotywa spalinowa (uniwersalna) serii SU46

Sup

- stacyjne urządzenia przekaźnikowe (SUP)

Suszarka

- mały Fiat przerobiony na pług odśnieżny w Krzyżu

Suw (SUW)

- to zestawy kołowe typu SUW-2000, które posiadają możliwość samoczynnej zmiany rozstawu kół (normalne i szeroko torowe)

Suwaki

- układy mechaniczne wykorzystane do realizacji zależności między czynnościami nastawczymi

Suwnica

 - dźwignica (urządzenie), w której hak, urządzenie chwytające jest podwieszone do wciągarki przejezdnej i przemieszczającej się po moście. Suwnice ze względu na swą budowę mogą być: bramowe, wspornikowe lub półbramowe

Syf

- bałaganiarski warsztat

Syf

- bałagan na lokomotywie w kabinie maszynisty, na podłodze, pulpicie i w szafkach

Syf

- część, element czy też urządzenie, które utraciło swoje parametry techniczne czy eksploatacyjne

Syfiarze

- drużyny trakcyjne, które nie dbają o porządek i czystość w kabinie maszynisty

Sygnalizatory

- urządzenia (kształtowe lub świetlne) używane do poinformowania maszynisty o możliwości jazdy lub jej braku, i ewentualnym ograniczeniu prędkości, względnie uprzedzenia, że takie sygnały nastąpią

Sygnałki

- żartobliwie i zdrobniale o sygnałach końca pociągu

Sygnały

- potocznie o sygnałach końca pociągu

Sylwetka

- kształt, wygląd lokomotywy

Sylwia

- spalinowy zespół trakcyjny SN82 (SN82-002)

Symulator

- bezpieczne trenowanie prowadzenia różnych rodzajów pojazdów trakcyjnych na urządzeniach komputerowo-siłownikowych w sposób, który umożliwia odtworzenie różnych scenariuszy eksploatacyjnych, technicznych i pogodowych

Symulatorowiec

- osoba, która cały dzień siedzi przed komputerem, gra na symulatorach kolejowych - prowadząc różnego rodzaju lokomotywy, pociągi i inne pojazdy trakcyjne wczuwając się w rolę maszynisty itp.

Symulatory

- w formie gier komputerowych, które pozwalają każdemu zasiąść za nastawnikiem wielu typów lokomotyw i prowadzić wirtualnie pociągi

Syntezator

- mowy, czyli po prostu komputer, generujący ludzki głos, który jest wykorzystany na dworcach do zapowiadania pociągów

Sypialny

- to wagon kolejowy z miejscami do spania

Sypie

- określenie szybkiej jazdy pociągu lub lokomotywy luzem np., ale sypie, (czyli ale szybko jedzie)

Sypie

- szybko jedzie pociąg lub pojazd trakcyjny

Syrena

- sygnał dźwiękowy dawany z lokomotywy

Systematyka

- jest to układ, (czyli system) przedmiotów lub pojęć dotyczących między innymi kolejnictwa, a także (pod-) dziedzina zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć

Sytuator

- inaczej operator pracujący w trakcji

Szabaśnik

- grzejnik nóg na lokomotywie

Szabrownicy

- złodzieje kradnący, co się da z terenów kolejowych

Szadź

- nalot, osad lodu na zamarzniętych drutach jezdnych

Szafa

- zamknięte i zabezpieczone pomieszczenie z aparaturą elektryczną pod wysokim napięciem

Szafa

- przepustnica na parowozie

Szafa

- pierwsza lokomotywa elektryczna EP01 eksploatowana w Polsce na Polskich Kolejach Państwowych

Szafa

- lokomotywa została opracowana przez Fablok w Chrzanowie do prowadzenia pracy manewrowych na ciężkich pociągach towarowych serii SM31 produkowana w latach 1976–1985

Szafka

- pomieszczenie z aparaturą elektryczną pod niskim napięciem

Szaga

- np. iść na szagę do noclegowni (iść na skos np. przez tory, aby bliżej)

Szalik

- długi pociąg osobowy widziany na łuku

Szaltować

- rozrządzać wagony

Szamać

- przerwa na posiłek w pracy, czyli trzeba coś zjeść

Szambolino

- potoczna nazwa elektrycznych zespołów trakcyjnych dużych prędkości, czyli ED250

Szaraczek

- lokomotywa elektryczna serii ET22

Szaszłyczak

- wagon do przewozu drewna

Szatan

- radziecka lokomotywa spalinowa z przekładnia elektryczną serii ST44 przeznaczona do obsługi ruchu towarowego, produkowana w latach 1965 do 1988 roku

Szatan

- mocna kawa na służbie, która przeciwdziała zasypianiu

Szczątki

- fragmenty pociętych lokomotyw lub wagonów

Szczekaczka

- radiotelefon przenośny

Szczekaczki

- potoczna nazwa głośników na peronach

Szczelinomierz

- przyrządy do pomiarów zużycia szyn w rozjazdach i skrzyżowaniach torów (klin pomiarowy)

Szczeliwo

- do uszczelniania dławic cylindrów parowozowych

Szczęki

- potoczna nazwa hamulców torowych

Szczęki

- urządzenie zamontowane w hamulcach wagonów

Szczon

- młody szkoleniec, praktykant

Szczotki

- element w maszynach elektrycznych, którego zadaniem jest połączenie obwodów z elementem wirującym tej maszyny

Szczotkotrzymacze

- element w maszynach elektrycznych, którego zadaniem jest odpowiednie i w odpowiednim miejscu ustawienie i dociśnięcie szczotek węglowych

Szczucinka

- popularna nazwa prawie 49 km linii kolejowej z Tarnowa do Szczucina

Szczupak

- urządzenie (płaskie i długie) do połączenia zerwanego przewodu jezdnego

Szczupak

- udane czteroosiowe wagony osobowe polskiej konstrukcji serii Chrx z XIX wieku

Szef

- potocznie o Dyrektorze np. Zakładu Taboru

Szef

- czasami cywile zwracają się tak do maszynisty pojazdów trakcyjnych

Szef

- potocznie o przewodniczącym w niektórych Związkach Zawodowych na kolei

Szejk

- o maszyniście, który został przyłapany na kradzieży paliwa

Szeroki

- w skrócie o torze z rozstawem szyn większym od 1435 mm

Szerokość

- to odległość w torze między wewnętrznymi powierzchniami szyn mierzona 14 mm poniżej ich powierzchni tocznej. W Polsce i w większości krajów świata wynosi on na liniach normalnotorowych 1435 mm

Szerokotorowa

Kolej o prześwicie większym niż uznawany za normalny, czyli 1435 mm. Np. w Rosji prześwit wynosi 1524 mm (znormalizowany do 1520 mm), w Finlandii nadal jest, 1524 co jest pozostałością po imperialnej Rosji, w Hiszpanii i Portugalii 1667 mm.

Szerszeń

- interoperacyjna lokomotywa spalinowa klasy 66, wyposażona w polskie i niemieckie systemy bezpieczeństwa - serii JT42CWRM, przeważnie w barwach spółki Grupy Freightliner

Szerszeń

- lokomotywa elektryczna serii ET22 (numery 20xx)

Szerszeń

- lokomotyw spalinowych ogólnie o charakterze uniwersalnym serii JT42CWRM i CLASS 66, jednak ze względu na dużą moc silnika używana jej się głównie w ruchu towarowym

Szerszeń

- nazwa od żółto-niebieskiego malowania - dwuczłonowych spalinowy zespół trakcyjny produkowany przez przedsiębiorstwo Newag serii SA137

Szerszeń

- nazwa od żółto-niebieskiego malowania - trójczłonowy spalinowy zespół trakcyjny produkowany przez przedsiębiorstwo Newag serii SA138

Szeryf

- naczelnik w lokomotywowni

Sześciokołowce

- sześcioosiowe ciężkie elektrowozy

Sześciopak

- sześcioczłonowy, elektryczny zespół trakcyjny typu 27WEb

Szkicownik

- potoczna nazwa katalogu skrajni pojazdów i sprzętu wojskowego (rysunki) na tle kolejowej skrajni

Szkielet

- pudło lokomotywy bez poszycia

Szklarnia

- elektryczne zespoły trakcyjne do ruchu lokalnego serii EN94, (jako jednostka prototypowa)

Szkło

- wziernik kontrolny do wskazywania poziomu, wody, oleju, paliwa, lub piachu na lokomotywach

Szkolenia

- przekazanie wiedzy teoretycznej i praktycznej na danym stanowisku pracy

Szkoleniowy

- rodzaj urlopu

Szlaban

- ręczne, lub elektryczne urządzenia zabezpieczające przejazdy kolejowe (rogatki)

Szlabaniarz

- pracownik pracujący na przejeździe kolejowym i obsługujący szlabany (rogatki)

Szlak

- fragment linii kolejowej, zawarty pomiędzy dwoma stacjami, względnie posterunkami odgałęźnymi

Szlaka

- produkt uboczny powstały na skutek spalania węgla w palenisku kotła parowozu

Szlakować

- oczyszczanie kotła w parowozie

Szlakowy

- pracownik służby kolejowej, dyżurny pomocniczy, który jest odpowiedzialny za określony odcinek toru

Szlakowy

- tor pomiędzy sąsiednimi stacjami

Szlauch

- kiedyś nazywano tak wąż do polewania

Szlauch

- wąż gumowy np. do nabierania wody

Szlifierka

- o zestawie kołowym, który stracił przyczepność do szyn (roluje w miejscu)

Szlifowanie

- jazda lokomotywy czy też wagonów w składzie pociągu z zablokowanymi lub nadmiernie szybko obracającymi się zestawami kołowymi

Szluska

- kiedyś tak nazywano latarnię sygnałową końca pociągu

Szłapak

- płoza hamulcowa (krakowskie)

Szmata

- tak o legitymacji kontrolerskiej

Szmata

- opończa łącząca sekcje ładunków na wagonie

Szmata

- plandeka (opończa) wagonowa przeznaczona do ochrony ładunku na wagonie

Szmergiel

- kiedyś na warsztacie tak nazywano papier ścierny

Szmir

- kiedyś tak mówiono na smar

Sznelzug

- potocznie pociąg ekspresowy

Szopa

- pomieszczenie (hala) dla lokomotyw (lokomotywownia, depo, zakład taboru)

Szopeczka

- pieszczotliwie o lokomotywowni

Szóstka

- lokomotywa elektryczna (uniwersalna) serii EU06, wyprodukowana, jako pierwsza w Anglii

Szóstka

- silnik spalinowy, jednorzędowy z sześcioma cylindrami

Szóstki

- składy (zestawy) zrywkowo-układkowe składające się z sześciu wagonów

Szpada

- płaski, lub okrągły pręt kontrolny do wskazania poziomu paliwa, lub oleju na lokomotywach

Szpały

- potocznie o podkładach kolejowych

Szpan

- postawa pracownika kolejowego ujawniająca wyższość i wrogość do współpracowników

Szpanować

- ustawić hamulec

Szpara

- odległość pomiędzy stykającymi się szynami w danym toku torów

Szpieg

- prędkościomierz rejestrujący na pojazdach trakcyjnych

Szpieg

- prędkościomierz z rejestracją niektórych parametrów podczas pracy maszynisty

Szpilka

- płaski płaskownik, lekko wygięty i na końcu zagięty, służy do mocowania wkładek hamulcowych

Szpinak

- lokomotywa elektryczna serii EP07 w zielonkawym malowaniu

Szpon

- w modelarstwie kolejowym najbardziej szpecący element znormalizowanego sprzęgu modelarskiego w skali N

Szpryca

- urządzenie służące do uzupełniania smarem panewek parowozów, czy też do dolewania oleju w układach smarnych na lokomotywach

Szprychy

- elementy łączące części koła

Szprychy

- potocznie trasy komunikacyjne przebiegające do Centralnego Portu Komunikacyjnego (w planach budowy)

Szprycowanie

- kiedyś wbrew ochronie środowiska przy pomocy szprycy pryskało się ropą na podwozie lokomotywy spalinowej czy parowozu (efekt był ładny i czarne podwozie)

Szpula

- określenie nakazujące szybszą jazdę pociągu lub lokomotywy

Szrajba

- to ręczny podpis

Szranka

- rogatka na przejazdach kolejowych

Szrot

- miejsce składowania nieczynnych pojazdów trakcyjnych

Szrotobus

- spalinowy szynobus normalnotorowy dwuczłonowy do komunikacji regionalnej z bydgoskiej PESY serii 214M

Szrotobus

- spalinowe autobusy szynowe produkcji polskiej, serii SA107 wytwarzanych w zakładach Kolzam i Fablok

Szroty

- pojazdy trakcyjne nadające się tylko do rozbiórki i na części

Sztajerunek

- mechanizm rozrządu pary na parowozie (stawidło)

Sztama

- pomiędzy pracownikami zawiązująca się wspólnota i przyjaźń

Sztok

- pracownik kolejowy pijany do nieprzytomności

Sztoker

- stosowany w niektórych parowozach automatyczny podajnik węgla do paleniska

Sztolnia

- galeria wybudowana sposobem tunelowym (w systemie odwadniania torowiska)

Sztreka

- to inaczej tor kolejowy (funkcjonujące określenie w Małopolsce)

Sztrosa

- jest to środkowa część przekroju tunelu

Szturmowy

- wagon w pociągu pancernym wagon służący do przewożenia piechoty, która była opancerzona i uzbrojona w karabiny maszynowe

Sztyblety

- buty z wierzchami wykonanymi z bydlęcych skór naturalnych i o spodach olejoodpornych

Sztyca

- element zakrętarki torowej

Sztyca

- element usprężynowania wózka jezdnego lokomotywy

Sztywny

- potoczna nazwa pociągu towarowego obserwowanego, co do ściśle ustalonego rozkładu jazdy i jego przestrzegania

Szubienica

- specjalny uchwyt do podwieszania kilku podkładów przy rozładunku lub załadunku

Szut

- miał węglowy

Szutrówka

- wagon do rozsypywania podsypki na torowisko serii Flls

Szuwaks

- smar typu ŁT 4

Szwajcar

- spalinowa lokomotywa towarowa serii ST43

Szwedka

- wagon osobowy typu 43A

Szwedki

- nazwa od kraju pochodzenia - trójwagonowe elektryczne zespoły trakcyjne produkowane przez szwedzką firmę ASEA dla PKP w latach 1950-1952

Szwela

- podkład

Szybki

- potoczna nazwa pociągów towarowych pośpiesznych i ekspresowych

Szybki

- potoczna nazwa wyłącznika szybkiego na lokomotywach elektrycznych

Szybkościomierz

- prędkościomierz na lokomotywie (telok)

Szycha

- osoba ze znajomościami ważnych ludzi, wpływowa, która może z władzą u góry coś załatwić

Szychta

- służba pracownika drużyn trakcyjnych, lub konduktorskich (zmiana robocza)

Szyjka

- część szyny pomiędzy główką, a stopką

Szyna

- profil metalowy o przekroju dwuteownika lub zbliżonym, stosowany do podtrzymania i prowadzenia pojazdów kolei szynowej

Szyniak

- hak z główką dociskający stopkę szyny do podkładu

Szynobus

- średniej wielkości pojazd spalinowy, lub elektryczny do lokalnych przewozów pasażerskich

Szyszka

- potoczna nazwa izolatora sieciowego ze względu na swój wygląd