Wyrazy na literę: "O" 

Obchodnik

- stanowisko w początkach kolejnictwa

Obchodowy

- pracownik służby drogowej, którego zadaniem jest przejście i ocenienie stanu technicznego określonego odcinka drogi kolejowej i jej elementów składowych

Obejście

- kłopotliwe (alternatywne) dojście np. na peron z powodu prac torowych, czy też remontu tunelu

Oberkonduktor

- w pociągu kiedyś nadkonduktor, mówiono, że to on prowadzi pociąg

Obiegówka

- karta obiegowa z podpisami podczas zmiany stanowiska

Obiekt

- wszelkiego typu budowle kolejowe

Objechać

- ominąć pociąg stojący na bocznym torze

Obleci

- czynność wykonana byle jak - może być

Oblodzenie

- sieci trakcyjnej, lub pantografu uniemożliwiające jazdę

Oblot

- okrążenie składu przez lokomotywę w celu zmiany kierunku jazdy pociągu (z przodu na koniec pociągu)

Obręcz

- część toczna po szynach zestawu kołowego, umieszczona na kole bosym

Obręcz

- odpowiednio wyprofilowany metodą obróbki skrawaniem element zestawu kołowego, który uprzednio był wykonany, jako element kuty lub walcowany

Obręczowanie

- nakładanie na koło bose obręczy w zestawach kołowych

Obręczowanie 

- to proces technologiczny mocowania obręczy na kole bosym, który polega na podgrzaniu obręczy do temperatury ponad 250 stopni Celsjusza na skutek, czego obręcz zwiększa swoją średnicę i można ją nałożyć na koło bose, co spowoduje trwałe ich połączenie 

Obrobić

- kolega w pracy może obrobić drugiego, czyli źle o nim mówić, oczernić

Obrotnica

- długa, obrotowa platforma służąca do obracania parowozów (do zmiany kierunku pojazdów), lokomotyw, wagonów itp. lub umożliwia wjazd do lokomotywowni wachlarzowej

Obróbka

- zespół ściśle określonych czynności wykonywanych z pociągiem lub wagonami na stacji

Obsada

- skład drużyny trakcyjnej lub konduktorskiej

Obserwacja

- oglądanie przejeżdżającego pociągu - to kiedyś obowiązek dyżurnego ruchu

Obsługa

- pasażerowie potocznie tak mówią o drużynie konduktorskiej i trakcyjnej

Obsmarowany

- pomalowany sprayem wagon

Obszar

- inaczej okręg nastawczy posterunku ruchu, w którym wszystkie urządzenia sterowania ruchem są obsługiwane z jednej nastawni

Obwały

- spadanie ze skarp, stoków pojedynczych odłamków skalnych o łącznej objętości do 1 m

Obwodnica

- tor prowadzący wokół dużej stacji umożliwiający pociągom ominięcie tego obszaru i odciążenie jego z ruchu tranzytowego

Obwód

- układ połączeń elektrycznych na pojazdach trakcyjnych lub gdzie indziej

Ocelot

- czyli objazd szlaku w strojach Obrony Cywilnej z lat 80-tych

Ochrona

- potocznie o wagonie ochronnym w składzie pociągu

Ochronka

- zdrobniale o wagonie ochronnym w składzie pociągu

Oczko

- sygnał zastępczy (białe migające światło) na semaforze, które pozwala na jazdę pomimo czerwonego światła

Oczko

- osobowa lokomotywa parowa serii Oko1

Oczyszczarka

- ciężka maszyna torowa służąca do przesiewania i oczyszczania tłucznia

Odbierak

- potoczna nazwa pantografu

Odblaski

- sygnały końca pociągu, blaszane, wykonane z materiałów odblaskowych lub pomalowane farbą odblaskową

Odbojnica

- koziołek uporowy nazywany przez cywilów

Odbojnica

- dodatkowe szyny kładzione obok szyn głównych na mostach, na i pod wiaduktami i tunelach, prowadzące zestaw kołowy w razie ewentualnego wykolejenia

Odchwaszczarka

- pociąg złożony z kilku cystern wypełnionych mieszaniną wody ze silnymi środkami chwastobójczymi, którymi polewa się zarośnięte torowisko. Stosuje się także drezyny z beczką i rozpylaczem

Odchylniak

- zwrot odchylny, gdzie pędnie zmieniają kierunek

Odcięcie

- jedno z położeń zaworu głównego maszynisty

Odcinek

- jest to część linii zawarta między sąsiednimi stacjami węzłowymi

Odcinkowy

- rodzaj dyspozytora

Odczep

- część wagonów odczepionych od pociągu

Odczepiać

- zdjąć sprzęgi śrubowe pomiędzy lokomotywami, wagonami czy pomiędzy lokomotywą a wagonem

Odgałęzienie

- możliwa jazda pociągu w innym kierunku

Odgarniacz

- przy wagonach pociągu pancernego dodatkowy zamontowany do burty czołowej wagonu zgarniacz, który był wykonany ze stali i sięgał nad szynę

Odgromnik

- element osprzętu sieci trakcyjnej wykonany, jako dwa rożki z metalowego pręta

Odgromnik

- zaworowy, składa się ze stosu zmiennooporowego w lokomotywach elektrycznych umieszczony na dachu

Odgromnik

- to urządzenie służące do ochrony sieci trakcyjnej (ochronnik przepięciowy) przed skutkami przepięć

Odhamować

- sygnał ręczny i nocny przy próbie hamulca

Odhamować

- sygnał dawany gwizdawką lub syreną lokomotywy na popychu - 2 długie tony

Odiskiernik

- urządzenie zabezpieczające przed wydobywaniem się iskier np. z komina parowozu

Odiskrownik

- urządzenie zabezpieczające przed wydobywaniem się iskier np. z komina parowozu

Odjazd

- sygnał podany przez kierownika pociągu (konduktora) znajdującego się najbliżej lokomotywy przez podniesienie ręki, chorągiewki sygnałowej, a nocą latarki z białym światłem i koniecznie zwróconego w kierunku maszynisty

Odkinać

- odczepić się (poznańskie)

Odkład

- miejsce składowania gruntów pozyskanych w czasie wykonywania wykopów w pracach kolejowych

Odkówka

- to produkt końcowy uzyskiwany w procesie plastycznego kształtowania metali

Odkrzaczony

- odcinek torów, z którego usunięto zarastające go krzaki

Odkupować

- odczepiać lokomotywę, wagony

Odkurzacz

- lokomotywa spalinowa do ruchu osobowego serii SP32

Odluźniacz

- urządzenie współpracujące z układem hamulcowym

Odłącznik

- elektryczne lub mechaniczne (nożowe) urządzenie na słupie, powodujące wyłączenie lub włączenie napięcia zasilania do obwodu sieci trakcyjnej

Odłącznik

- elektryczne lub mechaniczne (nożowe) urządzenie powodujące wyłączenie lub włączenie do pracy obwodu w stanie bezprądowym np. jednego z pantografów na lokomotywie

Odmrażanie

- czyli podgrzewanie układu wodnego silnika spalinowego, który na skutek niskich temperatur został zamrożony

Odolejacz

- urządzenie w układzie powietrznym służące do oczyszczenia sprężonego powietrza od zanieczyszczeń olejowych

Odpady

- szyny, które nie nadają się do ponownego montażu w tory

Odpaliła

- zastartował silnik spalinowy lokomotywy

Odpękać

- odbyć (zakończyć szczęśliwie) wyznaczoną służbę

Odpłaszczacz

- akustyczne urządzenia emitujące ostrzegawcze sygnały dźwiękowe, mające skłaniać zwierzęta do ucieczki przed nadjeżdżającym pociągiem (UOZ)

Odpoczywa

- lokomotywa, która dojechała do stacji docelowej i czeka (oczekuje) na pociąg powrotny

Odprawa

- ogólnie o pracownikach spisujących składy pociągów, liczących je i wypełniający odpowiednie dokumenty

Odprawa

- okresowe spotkanie kierownictwa zakładu z przedstawicielami odpowiednich działów

Odprawa

- na peronie przez dyżurnego ruchu podanie nakazu jazdy dla pociągu osobowego (wyprawienie w drogę)

Odprowadzi

- lokomotywa odwiezie wagony (skład pociągu, który skończył bieg) do parku wagonowego

Odprzęg

- staczane z górki rozrządowej lub odrzucone jeden wagon lub grupa wagonów odczepionych jednorazowo od pojazdu trakcyjnego wykonującego manewry

Odprzęg

- to może być jeden wagon lub grupa wagonów połączonych ze sobą, odczepionych jednorazowo od lokomotywy wykonującej manewry na składzie pociągu lub składzie manewrowym, które mogą być następnie odstawione, odrzucone lub stoczone z górki rozrządowej

Odprzęgać

- odczepiać lokomotywę, wagony

Odpukać

- odbyć (zakończyć szczęśliwie) wyznaczoną służbę

Odpylacz

- urządzenie na pojazdach trakcyjnych służące do usuwania cząstek ciał stałych lub cieczy z powietrza sprężonego, gazów spalinowych i przemysłowych.

Odryglować

- otworzyć zwrotnicę

Odrzucanie

- lokomotywa manewrowa, pchając odprzęgniętą grupę wagonów, zatrzymuje się, co powoduje, że odprzęgnięte od niej wagony odrywają się i toczą na odpowiedni tor

Odrzucić

- na przetoku odepchnąć lokomotywą manewrową wagony z odpowiednią siłą, aby dojechały w wyznaczone miejsce

Odrzutowiec

- lokomotywa elektryczna dwuczłonowa do ruchu towarowego serii ET42

Odsiecz

- później nazwany pociąg pancerny Piłsudczyk

Odsiecz I

- pociąg pancerny kompletowany w Krakowie (listopad 1918) - ówcześnie nazywano tego typu pociągi, jako Krakowskimi Bateryjami Kolejowymi

Odskok

- ruch w stycznikach, który występuje przy zamykaniu obwodu w chwili pojawienia się prądu zasilania

Odstawczy

- rodzaj toru do postoju, załadunku lub wyładunku wagonu

Odstawianie

- po skończonej pracy pojazd trakcyjny należy wstawić na przegląd kontrolny lub na tor postojowy

Odstawianie

- pojazd, który nie nadaje się już do ruchu postawiony na tory postojowe w oczekiwaniu na złomowanie

Odstawka

- zjazd pociągu na tory dodatkowe w celu rozwiązania pociągu

Odstawka

- wyłączenie (odstawienie) wagonu (kilku wagonów) ze składu pociągu na danej stacji

Odstęp

- jest to odległość pomiędzy stacją, a np. posterunkiem odstępowym

Odstraszasz

- urządzenia elektroniczne montowane wzdłuż torów, które mają na celu odstraszanie zwierzyny w pobliżu torowiska

Odstraszasz

- urządzenie elektroniczne typu UOZ-1 montowane wzdłuż torowiska kolejowego, służące do odstraszania zwierzyny leśnej

Odsuw

- to takie konstrukcyjne odsunięcie przewodu jezdnego i liny nośnej od osi toru w punktach podwieszenia sieci trakcyjnej (jezdnej)

Odwadniacz

- urządzenie w układzie powietrznym służące do oczyszczenia sprężonego powietrza od wody

Odwadnianie

- aby zapewnić sprawność eksploatacyjną drogi kolejowej musimy ją zabezpieczyć przed napływem wód i niszczącym ich działaniem

Odwozowa

- rodzaj trasy od głównego środka transportu (np. kolejowego) wykonywana za pomocą transportu samochodowego

Oelka

- osobowa lokomotywa parowa serii Ol49

Ofocone

- sfotografowane widoczki, motywy kolejowe

Oględziny

- sprawdzanie wzrokowe elementów nawierzchni torowej przez obchodowego

Oględziny

- sprawdzanie przez rewidenta technicznego stanu wagonów przed wyprawieniem w drogę

Ogniwo

- metalowy element w układzie zawieszenia wagonu

Ogonek

- wylot pary na końcu pociągu z układu ogrzewania

Ogólne

- rodzaj grupy torów o specyficznym przeznaczeniu

Ogórek

- lokomotywa elektryczna normalnotorowa kolei czeskich typu 182

Ograniczenie

- miejsce, przez które pociąg musi przejechać z odpowiednią szybkością

Ogrzewalnia

- jako miejsce: lokomotywownia, Zakład Taboru

Oka

- osobowa lokomotywa parowa serii OK22

Oka

- osobowa lokomotywa parowa serii OK1

Okaelka

- osobowa lokomotywa parowa serii OKl27

Okajedynka

- osobowa lokomotywa parowa serii OK1

Okartkowanie

- rozmieszczenie kartek (z podstawowymi danymi) na wagonach w specjalnych miejscach do tego przeznaczonych, przed wyprawieniem ich w drogę

Okawa

- osobowa lokomotywa parowa serii OK22

Okawa

- osobowa lokomotywa parowa serii OK1

Okawka

- określenie na parowóz Ok1

Okawka

- osobowa lokomotywa parowa serii OK22

Okazeta

- osobowa lokomotywa parowa serii OKz32

Okazetka

- osobowa lokomotywa parowa serii OKz32

Okienko

- stanowisko (za szybą) dyspozytora trakcji - podejść pod okienko (podejść do dyspozytora)

Okresowe

- badania lekarskie, co pewien czas, określony odpowiednimi przepisami

Okresowy

- skrótowo o rodzaju biletu kolejowego

Okręg

- np. nastawczy – obszar np. posterunku ruchu, w którym wszystkie urządzenia sterowania ruchem są obsługiwane z jednej nastawni.

Okularnik

- czeska lokomotywa spalinowa serii 754

Okularnik

- lokomotywa spalinowa serii 750 ČD, 753 ČD,  754 ČD - produkowana przez Czechy

Ola

- osobowa lokomotywa parowa serii Ol49

Oldschoolowa

- stara szkoła nauki zawodu i stare wspomnienia

Olejarka

- bańka z olejem do uzupełninia w miejscach smarowania na pojazdach

Oleńka

- osobowa lokomotywa parowa serii Ol49

Oliwa

- potocznie o olejach stosowanych na lokomotywach

Oliwia

- w Przewozach Regionalnych kursują elektryczne lokomotywy ČD serii 163, które otrzymały imiona damskie i tak Oliwia to lokomotywa 163 042

Oliwiarka

- szpryca do smarowania panewek parowozów

Oliwiarka

- bańka z olejem do uzupełninia w miejscach smarowania na pojazdach

Ołtarz

- pulpit sterowniczy maszynisty w lokomotywie 

Opalane

- rodzaj paliwa służącego do opalania parowozów

Opaska

- kawałek wąskiej szmatki z napisem noszonej kiedyś przez kierownika pociągu

Opaska

- inaczej cybant zakładany na złącza węży gumowych celem ich zabezpieczenia przed spadnięciem

Opatrunkowo-apteczny

- jest to wagon typu 406C, którego konstrukcja powstała w latach 80-tych w CBK w Poznaniu na zlecenie Ministerstwa Obrony Narodowej

Opchnąć

- sprzedać pojazd trakcyjny

Operator

- inaczej sytuator pracujący w trakcji

Operator

- inny użytkownik taboru, który kursuje po torach PKP S.A. 

Opona

- dekplacha, czyli płachta do przykrywania węgla na tendrze

Opona

- plandeka wagonowa przeznaczona do ochrony ładunku na wagonie

Opończa

- plandeka wagonowa przeznaczona do ochrony ładunku na wagonie

Oporek

- tzw. ślepy tor - boczny tor zakończony uporem spełniającym funkcje ochronną

Oporek

- jedno z miejsc do odstawiania lokomotyw (zakończenie toru)

Opornica

- szyna w zwrotnicy, do której dolega iglica

Opory

- potoczna nazwa rezystorów na lokomotywach elektrycznych

Opórka

- metalowy element przykręcony do szyny i zaparty o podkład, aby zapobiec pełzaniu szyn

Opóźnienie

- potocznie o czasie wyrażonym w minutach, czasem w godzinach, który minie od planowego przyjazdu pociągu na daną stację do czasu rzeczywistego przyjazdu

Opóźniony

- potocznie o pociągu osobowym przybywającym na daną stację po planowym przyjeździe

Opróżniony

- wagon po wyładunku towaru

Opuszcza

- pociąg wyjeżdża ze stacji (opuszcza stację)

Opypłaniec

- brudas na warsztacie (poznański)

Orange

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09

Orbis

- skrócone, potoczne określenie popularnego sieciowego rozkładu jazdy

Organ

- nazwa osoby lub osób dokonujących kontroli

Orlikon

- skrótowa nazwa zaworu głównego (lub dodatkowego) maszynisty typu Oerlikon

Ortopeda

- elektryczny zespół trakcyjny (np. serii EN57) wyposażony w twarde siedzenia wykonane z włókien szklanych i żywicy epoksydowej

Orurowanie

- instalacja rurowa np. wodna na lokomotywie, parowozie

Osa

- osobowa lokomotywa parowa serii Os24

Osa

- osobowa lokomotywa parowa serii Os22

Osiołek

- beztendrowy parowóz towarowy serii TKt48 (od charakterystycznych owiewek przypominających ośle uszy)

Osiołek

- szynobusu serii SA101

Osiołek

- towarowa lokomotywa elektryczna ET21

Osiołek

- parowóz typu Tkt48

Osiowe

- opłata za wagony CARGO, które są w dyspozycji danego klienta

Osłona

- spłonki (petardy) zakładane kiedyś na toki szyn (podanie dźwiękowego sygnału ALARM) w celu zabezpieczenia miejsca wykolejenia, czy wypadku

Osobowy

- to pociąg, który zatrzymuje się na wszystkich przystankach

Osobówka

- w skrócie - rodzaj pociągu osobowego

Osrołek

- nadmorska nazwa elektrycznej jednostki trakcyjnej EN57

Ostały

- gwarowo zostały się (np. te tory zostały – nie rozebrano ich)

Ostoja

- to stalowa rama stanowiąca podstawę lokomotywy lub wagonu, czyli podwozie

Ostro

- dość szybko jechać lokomotywą lub pociągiem

Ostrołęczanka

- elektryczna lokomotywa do prowadzenia pociągów pośpiesznych serii EP09-029 nazwana wg. numeracji telefonów kierunkowych

Osuszk

- pewien nadmiar wymiarowy ponad wymagany wymiar przy wyrabianiu podkładów z drewna zupełnie świeżego

Osuwisko

- usyp wału ziemnego z nasypu torowiska na skutek działania sprzętu mechanicznego lub warunków atmosferycznych

Osuwisko

- występuje osuwanie w obrębie nasypu kolejowego obejmujące swoim zasięgiem oba toki szynowe. Dotyczy to zarówno zboczy naturalnych, jak i sztucznych, czyli występuje niebezpieczny problem stateczności nasypów kolejowych

Osypiska

- przemieszczenie się po skarpach pospółek, druzgotu kamiennego, pojedynczych odłamków skalnych i gleby

Oszust

- szyderczo o młodym konduktorze

Ośka

- goły zestaw kołowy (oś i koła)

Oślepia

- razi zbyt mocnym światłem z reflektorów

Ośrodek

- potocznie o miejscach wypoczynkowych pracowników

Otaczanie

- okrążenie składu przez lokomotywę w celu zmiany kierunku jazdy pociągu (z przodu na koniec pociągu)

Otok

- dolna część (opasająca) czapki kolejowej

Otulina

- opływowa konstrukcja aerodynamiczna parowozu

Otulina

- osłona aerodynamiczna na parowozach osłaniająca jego większą część: górną i dolną powierzchni, przez co uzyskuje się zmniejszenie oporu powietrza nawet do 50 % podczas jazdy

Owocarka

- wagon, który służy do przewozu warzyw i owoców